temizlik sirketi iş ilanları ve insan bilgisi
olur, fakat ne neşeye kapılır, ne kimsenin gönlünü kırar, ne de devlet işlerinde aksaklık yapacak bir buyruk verirdi.Türklerin cinsi ablaklan da yüksekti. Yuva, aile ve evdeş muhterem sayılırdı. Evli bir kadına taarruzun cezası idamdı. Kadın hürdü, Kocası uzak bir yolculuğa gitmiş bile olsa eve gelen yabancı erkeği konuklardı. Kendisine saygı gözüyle bakıldığı için bundan bir kötülük de doğmazdı. Anadolu Yürüklerinde ve Türkmenlerinde, Türkistan göçebelerinde bu âdet hâlâ vardır.
Eski Türklerin ahlâk ve âdetlerinin büyük bir kısmını aynen saklamış olan Türkistan Kazaklarının bazılarında şöyle bir âdet vardır: Bir genç erkek evlenmek istediği kızın çadırına üç gece gizlice girer. Kızla birlikte yatarlar, kızın babası ve anası bunu sezseler bile ses çıkarmazlar. Üç gecede erkek, kendisiyle evlenmesi için kızı razı edebilirse, dördüncü günü babasına giderek kızı ister. Kandıramazsa çekilir, gider. Fakat bu üç gecede en ufak bir uygunsuzluk olmaz. Erkek ve kız, birbirlerine karşı hiç bir kötü düşünce beslemez.
Bu da gösteriyor ki, Türkler hem ahlâklı, hem de İradeli bir millettir. Zaten bu ikisi, çok kere birlikte bulunur. Yaşayıp yükselmek, ahlâklı ve İradesi sağlam milletlerin hakkıdır.
Biz bu Türk ahlâkına tam olarak sahip bulunduğumuz zamanlarda yükseldik. Yabancılann ahlâkını alarak bozulduğumuz zaman düşüp geriledik. Yükseldiğimiz zaman bu topraklar, büyük millî davalar için kendini feda eden; yalan, iki yüzlülük bilmeyen, vicdanını satmayan insanlarla dolu idi. Niğbolu’da 60 bin Türk, Birleşik Avmpa’yı yenerken; Yavuz, korkunç çölleri aşarken; Kanuni, boy ölçüşmek için Charles-Quint’in ordusunu ararken böyle yıkılmaz ruhlu bir topluma dayanıyordu.”^^
“Öteki Türkçüleri, hele kendilerinden öncekileri inkâr etmemek erdemliğidir. Bu, ahlâki bir meseledir. Her inanç ahlâkla yürüyeceğine göre, Türkçülükte de sağlam bir ahlâkın bulunması birinci şarttır. Zaten, yeryüzünde zafere ulaşmış fikirler, daima doğru ve iyi olanlar değil sağlam ahlâklı taraftarlara sahip bulunanlardır. En güzel fikri veya prensibi, en şahane ülküyü çürük bir çevreye sokun; hemen pa-
Türklerde İnançlar ve Din / 555
jüğünü, değersiz bir hal aldığını görürsünüz... Türkçülük, ruhunda, beyninde yaşayan hayat prensiplerinin fikir 'imiş bir şeklidir. Bundan dolayı da “5/ra” ve ""saygı' esaslan-'^^edemez. Türkçülerin, daha eski Türkçülere saygı göstermesi, jçinşarttır. Sırayı, saygıyı gözetmeden çığırtkanlık edenler, hele '^jjlcileri batırarak kendisini yükseltmek hali peşinde koşanlar ‘.değil, Türk değil, alelâde insan bile olamazlar. Türk soyu, 'ijd^âreden, kendisine hizmet etmiş eski insanları küçük gören ' olmadığı için, böyle yapanların Türklüğünden daima şüphe
,0etlerin temeli ahlâktır. Ordu, bilgi, teşkilat gibi şeyler ahlâk-gelir. Gerek Türk milleti olsun, ahlâkça yüksek olduklan ^büyümüşler, ahlâk sağlamlıkları bozulduğu zaman da çürüyüp luıışlardır. Roma, Bizans, Ispanya’daki Gotlar, Araplar ahlâklar 1-Ijıjukluğu yüzünden battılar.”^*
'Millî ahlâkın mezbahası olan bar, meyhane, balo gibi yerler ve jikkraliçesi seçimi gibi rezaletler Türkiye’de yasak edilmelidir, daıiyet bunlar değildir. Bunlar medeniyetin kanalizasyonlandır.
İstanbul’un seyyah şehri demek, bir alay yabancı ve ahlâksız şİD keyfini yapmak için açılmış sefahat ve ahlâksızlık yapmak :iıiı sürü budala milyoner değil, eski tarih eserlerini görmek için i bilim adamları gelmelidir. Yabancı milyoner sefahat yaparken küDeTürk genci onlan kıskanarak kendisini girdaba atacaktır, hiç lioiilüyor mu?
j Sözün kısası: Kendimize dönelim, ahlâk, edebiyat, musiki, giyim, (,yemek, eğlence, hukuk, aile, görenek, gelenek ve her şeyde milli
“Turancılık, bizimle akraba olan milletleri. Yani Moğol, Mançu 'oralılan, hatta Finler ile Macarları da birleştirmek ülküsü değildir, ^“'kelimesi bilim dilinde bazen Ural-Altay anlamında kullanıldığı Wcıhğın Ural-Altaycıhk olduğu düşüncesine saplananlar da ;‘'î'>ır. Fakat hiçbir Türkçü, böyle bir gaye gütmemiştir. Bizim .^'^'lığımız, Türk’ün tarihi vatanı olan ve çoğu hala Türklerle dolu [^ülkeleri bağımsızlığa ve Türkiye ile birliğe kavuşturmaktır.”
556 / Ahlâk
“Doğu Türkistan’dan Çinlileri kovan Atalık Gazi Yakub Bey Türkiye’yi matbu tanımıştı. Sözün kısası, bugün Türklerin mukadderatı birdir ve geçen her yıl bu mukadderat birliğini biraz daha kuvvetlendirmektedir... Öyle, görülüyor ki, bir Türk birliği gerçekleştiği takdirde, bütün bu Şaman ve Hristiyan Türkler Müslüman olacaklardır. Onun için onlan şimdiden zorlamaya bir mecburiyet yoktur.’’^'
“Türkçülük "yaşamak için kavga" yasasının sonuna kadar devam edeceğine inandığından, askerliğe karşı saygı duymakta ve soyumuzun asker millet olmak geleneğini geliştirmek amacım gütmektedir. ""Artık savaş olmayacak" gibi uyuşturucu telkinlerin, millî savunmamızı gevşetme bakımından aleyhindeyiz. Dünyadan savaşı kaldırmak düşüncesi, yüzyıllardan beri denenmiş, fakat tutmamıştır. ""Roma Barışı" denen sözde banş sisteminin büyük kırgınlarla, askeri hazırlıkla, zorbalıkla sağlanmış, fakat hiçbir zaman ömürlü olmamış bir sistem olduğu unutulmamalıdır.’’^^
“Kendi eliyle imparatorluğunu tasfiye eden Fransa, Kanada’daki 7 milyon Fransız’la birleşmek istediğini açığa vurmaktan çekinmedi ve zamanımızın büyük ve ileri görüşlü devlet adamı olan Başkan ""De Gaulle", KanadalI Fransızlar hakkmdaki emellerini bizzat, Kanada’da söyledi...
HollandalIlar, müttefikleri olan Belçika’daki 4 milyon Flaman hakkmdaki niyetlerini çoktan belli etmişlerdir.
İrlanda, ""Kuzey İrlanda" denen ve sırf Protestan olduklan bahanesiyle İngilizler tarafından bırakılmış istenmeyen Ulster’i açıkça istiyor.
Zayıf ve geri Afganistan, kuvvetli komşusu Pakistan’da bulunan Patan’lara gözlerini dikmiştir.’’^^
17.2. AİLE
Aile, cemiyet yapısını meydana getiren en küçük birimdir. Aile, en tabii ve temel cemiyettir. Aslında, milletin temeli de aileye dayanır. İnsanın en sıkı organizasyonu, diğer bütün cemiyetlerin temeli olan ailede sosyal bütünleşme, mensubiyet duygusu en yüksek ölçüdedir.
Türklerde İnançlar ve Din / 557
„ sebep'
ilerle de, güçlü bir millî yapı arzu ediliyorsa, ailenin te-
sağl'kl* bir şekilde atmak ve onu güçlendirmek gerekir. Tarih Türk millî yapısının güçlü olmasının sebebi, aile bağlarını
Tü ailesinde her ferdin kendine has bir konumu
^ {liyerarşik olarak sıralanan fertler arasında teşekkül eden v
I, olarak birbirlerine gösterilen saygı ve sevgi bu yapıya hâ-
^ile içindeki karşılıklı saygı ve sevginin yarattığı samimi ortamı, güçlendirmiş, hem de dıştan gelecek her türlü olumsuz saldı-Ljlarşı aileyi kommuştur. Sürekli savaş ortamında olan Türk ülkele-^uzun sûren savaş dönemlerinde dahi, askere giden her aile reis i-jozü arkada kalmamış, geride bıraktığı eş ve çocuklanna bakılac a-^daima emin olmuştur.
Elisde Reclus, “Hakiki Türkler, yani Türkmen soyundan gelen ve jjjiyet’i kabul ederek yerleşik hayata geçmiş bulunan Türkler ken-^Avnıpa Türkiye’sinden çok Anadolu’da rahat hissetmektedir-tlûriderin ciltleri esmer, gözleri siyah, saçlan koyu renkli, elmacık ideri hafifçe çıkık, fiziki yapıları çok kuvvetli fakat sakin ve tem-iolup giydikleri elbiselerin çok geniş olması sebebiyle yürüyüş ve .betleri ağır ve ciddidir. îranlılarda görülen şıklık ve çabukluğa 3İerde rastlanmaz. Türkler arasında zayıf ve hastalıklılara nadiren imır. Kanaatkar ve sade bir hayat sürmek onlan böyle sıhhatli ^dır... İktidan elde tutmanın karakterini bozamadığı, baskının Mtmaya muktedir olamadığı Türk, hususiyetlerinin heyeti ■îimiyesi itibariyle en hoşa giden insan tiplerinden biridir. Hiçbir İ#®ıaldatmaz. Namuslu, iffetli ve doğm sözlüdür. Hatta bu sebepten İhları olan Rumlar, Suriyeliler, îranlılar onlara acır ve alay ede r-^'îâkınlanna çok bağlı olan Türk, elinde bulunan her şeyi onlarla ;^ır, karşılığında da hiçbir şey talep etmez... Yabancı görünür ^ez, onu kabul etmek mevkiinde olan aile reisi derhal yanına nazikâne ve tebessüm eden bir eda ile selamlar, atından inmeydim eder, evin şeref köşesine koyduğu en kıymetli halıya otur-hizmet edebilmiş olmanın huzur ve şevki içinde yemeğini
hazırlamaya başlar. Hürmetkâr fakat kendi kendine saygı duyan, şah. siyet sahibi bir adam olarak asilane hareket eden Türk, mutlak bir müsamaha duygusu içinde, bazı sorular sorarak İranlı’nın yaptığı gibi dinî münakaşalara girmekten içtinap eder. Kendi imanı ona yetmekte, misafirinin manevi sırlan üzerinde tahkikat yapmayı da edep dışı telakki etmektedir.
Türk, aile içinde adil ve müşfiktir. “Kur’am Kerimdin müsaade etmesine ve paşaların da, bu müsaadeyi kullanmalanna rağmen Asya OsmanlIları arasında taaddüdü zevcata hiç rastlanmayan Foça gibi şehirler eksüc değildir. Vakıa Türklerin köylerde ve bazı sınai şehirlerde işgücünü arttırmak maksadıyla ikinci defa evlendikleri de görülmektedir. Ama kansınm sayısı bir veya birden fazla da olsa, Türk umumiyetle aile ve izdivaç bağlarına AvrupalIlardan çok daha hûrmet-kârdm.”^'*
17.3.ÖRTÜNME
Her cemiyet için geçerli insan tabiatından ve cemiyetin ihtiyaçla-nndan doğan soyut prensiplerin, İslâmi değer hükümleri açısından yapılacak bir tahlilin asla geriye dönüşü ifade etmeyeceği fikridir. Eğer bugün dikta rejimi ile ifade edilen bazı İslâm ülkeleri, mazideki manevi kültürlerinden ilham alarak, küllenmiş kıymet hükümlerini yeniden canlandınp, kültürlerinin özünde mevcut olan demokrasi nizamına geri dönecek olurlarsa, bunun bir gerileme hareketi sayılmayacağı en açık bir gerçektir.
A. KurtkanTn “Sosyolojik Açıdan Tasavvuf ve Laiklilik'’ adlı eserinde örtünme konusuna yer verilmiştir. Oradan özetleyecek olursak;
Öz’ünü, muamelata ait lafz kalıbı hâlinde karşımıza çıkan şekil unsurlarından ayırmanın ve laikliği de bünyesinde ihtiva eden bu öz’ün değerini sosyoloji ve hatta sosyal psikoloji görüşleri ile ortaya koymanın, bugünkü Türkiye’nin bünyesi açısından son derece önem ve değer taşıdığı fikridir. Bu fikir zaruri olarak, kendi kültürümüzü, yani Türk-İslâm manevi kültürünü, Batı kültürleri ile mukayese nokta-sma bizi getirecek ve kendi kültürümüzün çok açık olan üstünlüğünü
Türklerde İnançlar ve Din / 559
j^jne ulaşmamıza yardım edecektir. Bitkilerin, aşılayı cı rüz-Saldıklarını daha 7. yüzyılda belirten ayetlerin tefsirinde de i'* j^ikçiler başarılı olabilirdi. İslâm’ı şekli bir tarzda ele alma ^*i|ına sahip olanlan incitmemek için azami gayret sarf edilmi ş-
din sosyolojisi bakımından tetkiki, bilhassa îslâmi-^ozünû teşkil eden birlik (bütünlük) akidesinin aynen mutasav-
